Op Twitter volg ik nu zo’n 50 mensen. Wat zij in die 140 karakters neerschrijven, komt op mijn schermpje. Zo weet ik van hen wat hen raakt, welk you-tubefilmpje hen fascineert en af en toe fietst er iets persoonlijks van hen langs. Sommigen van hen zijn geabonneerd op tweets (twitterberichten) van beroemde schrijvers en dan kun je die ‘retweeten’, zeg maar ‘doormailen’ aan alwie jou dan weer volgt. Zo kreeg ik vandaag een Retweet van Paolo Coelho. In het Engels: ‘If someone hurts you, react. Forgiveness comes afterwards.’

Als ik terugkijk op mijn leven, is dat iets wat ik nu pas leer en ook doorgeef aan anderen. Ik ben gewend aan dit : ‘If someone hurts you, ignore. Forgiveness comes first.’

Omwille van die instelling heb ikzelf jarenlang niet bij anderen teruggelegd wat iets met me deed. Een opmerking, houding, gebaar…. Dat ging in mijn geval aardig ver: als mensen me met voeten traden, liet ik het gaan. Inmiddels weet ik dat er woorden zijn om aan te geven ‘wat iets met je doet‘. Geen verwijtende woorden, maar neutrale beschrijvingen. Wat jij doet, zegt / hebt gedaan, hebt gezegd, raakt me. Dat doet pijn. Meer niet. Meer is ook vaak niet nodig. Wat volgt, verdiept.

Eergisteren op een grote manifestatie in het kader van de bibliotheekvernieuwing:

de toekomst is al begonnen, alleen nog niet overal gedistribueerd

moeilijk hoor,

als je in het hoofd zo druk aan het redeneren bent

een stapje terug doen

.

Gewoon even de drie minuten ademruimte nemen…..

klik hier

Gisteren zat ik naast twee dames in Theater Diligentia in Den Haag. Die hadden op alles wat er op het toneel gebeurde, commentaar. De Federatie Vrouwenopvang hield een bijeenkomst in het kader van de Week tegen het Geweld. Lady speaker Sophie Hilbrand rijgde de onderdelen aan elkaar – oh, wat een kort rokje! Do trad op met het lied Zingen in het Donker, titelsong van de gelijknamige film over huiselijk geweld met Carice van Houten in de hoofdrol. Oh, nog korter rokje! Deelnemers aan Dancing with the Stars beeldden in lyrische hiphop een ruzie uit tussen een man en een vrouw. Zo, was die klap echt?! Een man hield een ‘dader-monoloog’, -jaja, dat zeggen ze allemaal, eikel! En zo ging het maar door. Daartussendoor indringende verhalen en cijfers. Huiselijk Geweld is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Jaarlijks overlijden er zo’n 50 kinderen aan, en zo’n 40 tot 80 vrouwen. Het werkelijke aantal ligt zeer waarschijnlijk hoger. Per jaar zijn alleen al in Nederland 100.000 kinderen slachtoffer, danwel getuige van huiselijk geweld. Noraly Beyers zocht de grens op van de ‘corrigerende’ tik. Dominee Gremdaat ging in op de begrippen ‘haat’ en ‘vergeving’. Inhoudelijk was er voor mij niets nieuws.

Maar tot mijn verrassing hield Ineke Smidt, directeur van de Federatie Opvang – lid van de SER en nog heel veel andere geledingen-, haar gehoor voor dat ze baalde van al die bureaucratie: er zijn instellingen die te maken hebben met wel 16 verschillende financieringsstromen met elk een eigen reeks aan verantwoordingsmomenten! En dat een gezonde administratie niet automatisch leidt tot gezondere mensen. En dat als zij – en wij!, de professionals in de zaal- het maar voor 1 dag voor het zeggen hadden in Den Haag, dat WIJ wel wisten hoe het georganiseerd moest worden. En als het nodig was konden we met elkaar veel meer mensen met bussen mobiliseren dan de FNV ! Geroezemoes in de zaal. Ik ging op het puntje van mijn stoel zitten: nu komt het. En Schmidt vervolgde: maar dat hoeft nu niet omdat we samen op de goede weg zijn. Er wordt zoveel meer samengewerkt dan voorheen.’

Ik heb naar haar gezocht tijdens het buffet, maar kon haar niet vinden. Dat wil niet zeggen dat ze er niet was. Maar het was wel erg koud terug naar huis. Want hoe zou het echt zijn? Als de professionals het zelf voor het zeggen hadden? En niet slechts vanuit het donker commentaar konden leveren op eikels en rokjes?

Oh, die droom had ik zo graag naast me willen horen…

De film de Onrendabelen die vorige week vrijdag werd uitgezonden, maakt veel bij me los. Hoe komt het, vraag ik me af dat politici de werkelijkheid niet onder ogen willen zien, maar onder de vlag van ‘professionaliteit’ liever ‘besturen op afstand’. Hoe komt het dat ombudsman voor de zoveelste keer rapporteert over de jeugdzorg en er geen bestuurlijke aandacht is, laat staan de daadkracht om op uitvoeringsnivo eindelijk werk te maken van wat het meest belangrijk is: menselijk contact. Ik denk, als ik ook naar mezelf kijk in die periode, dat dat onder meer is ingegeven uit angst voor de werkelijkheid. Angst voor de rauwe realiteit, en het gevoel van machteloosheid. Laatst zei iemand tegen mij: het moet toch lekker zijn om als bestuurder aan de touwtjes te trekken? Maar dat gevoel hebben bestuurders niet -dat ze aan de touwtjes trekken. Iedereen denkt maar een radertje te zijn. Max Pam verwoordde dat treffend in het Buitenhof gisteren toen hij Balkenende’s voorliefde voor het woord ‘dynamiek’ belichtte. De premier houdt zichzelf en anderen voor dat zaken nu eenmaal een ‘eigen dynamiek’ kunnen hebben. De politiek is daarvan afhankelijk. Ook de beleidsmakers en mensen op uitvoeringsnivo voelen die afhankelijkheid. De onderlinge afhankelijkheid die we zo met elkaar hebben en koesteren, leidt tot een universeel gevoelen van machteloosheid. Die willen we niet kennen. Dan maar besturen op hoofdlijnen! Dan maar voortploeteren in excel!

Ik denk achteraf dat ik in sommige gevallen blind bleef uit angst. En mijn ongemak verhulde achter vergaderen over cijfers.

Een paar dagen geleden gaf ik een workshop aan docenten en managers van ROC’s  /Handel. Ze hadden een tweedaags congres en dit was de avond van de eerste dag. Met al drie programma-onderdelen achter de rug, een diner met parelhoen danwel goudbrasem achter de kiezen, plus de nodige flessen op tafel… – om dan nog om 20.45 te willen deelnemen aan een workshop! En dan ook nog eentje over De kracht van Aandacht. Heel moedig!

De organisatie had me dan ook gewaarschuwd, als het er misschien 15 zijn, was het al mooi. Omdat 24 in de groepsdynamica het maximum aantal is voor een kring, had ik van tevoren 24 stoelen klaargezet, want je weet maar nooit… Op een van de stoelen lag mijn klankschaal. Toen ik uiteindelijk kort voor de aanvangstijd de zaal binnenkwam, was ik helemaal verrast : drie concentrische cirkels en maar 1 stoel vrij, die met de klankschaal. Ik kon er nog net bij. Wat een feest!

Mijn klankschaal heb ik ooit ergens in een wereldwinkel gekocht. Het is een simpele minimale uitvoering, die op een kussentje paste in de palm van mijn hand. Ik kocht de schaal om aandachttraining mee te kunnen begeleiden, maar inmiddels is het van gebruiksvoorwerp veranderd in slaginstrument. Of beter : zanginstrument. De viool onder de instrumenten van het verre Oosten.

Ik leer gaandeweg in de praktijk hoe ik de schaal kan laten zingen. Zoals in een zaal met 30 sprekers -ik had de groep inmiddels opgedeeld in tweetallen voor een tweegesprek. Zodra de klankschaal klonk sterfde het geluid van spreken weg. Ik weet inmiddels hoe dat komt: niet door de kracht van het ‘slaan’, maar door de resonans van het ‘aanraken’. Het zingen.

Het zingen van een klankschaal kan 60 mensen weer in het hier en nu brengen. Betoverend….

Soms heb je dat op je werk. Dat je denkt: en toch klopt er hier iets niet…. Je doet wat je moet doen, maar wat je doet, tja, eigenlijk, eerlijk gezegd….. daar heb je een gevoel van onrust bij: ergens klopt er iets niet…..

Een voorbeeld : je levert cijfers aan of je leest ze – in excel of in powerpoint / dashboard -,  en je weet in het hoofd of gevoelsmatig: die cijfers zijn niet de realiteit. Maar slechts een afspiegeling daarvan. Zozeer geabstraheerd, dat ze de werkelijkheid slechts ten dele benaderen. Sterker, wat er echt gaande is, staat er helemaal niet. Vertaalt zich niet in meetbare eenheden….De werkelijkheid van alledag onttrekt zich aan de logica van zich steeds verbollende rationaliseringen.

Wie dan denkt, ben ik gek -of hoe zit dat-  komt mogelijk bij mij op de Rijnlandweek. De eerste week van januari. Die mist dan natuurlijk wel ‘de nieuwjaarsborrel’ van de eigen organisatie, en denkt: kan dat wel? Maar het verlangen om in die -toch eigenlijk best wel ietsje minder productieve week-, zinvol werk te doen, betaalt zich dubbel en dwars terug.

Gisteren was er een reünie van de eerste vier Rijnlandweken. Spontaan georganiseerd door een tweetal deelnemers. Ik had nergens aandeel aan. Niet aan de organisatie of de opzet van het programma. Ik was ‘deelnemer’, genodigde, als ieder ander. Dat zette me in de grondtoon van luisteraar. Ik mocht luisteren naar verhalen over wat de Rijnlandweek met zich mee had gebracht. Hoe die week resoneerde. Ik heb het niet zo laten blijken, maar wat een ontroering was er in mij.

Ontroerend om te mogen luisteren. Van wat op papier niet meer is dan een schamel moment in de tijd- van maandagmorgen 10.00 uur tot en met vrijdagmiddag – zeg 16.00 uur….  En wat dan kennelijk resoneert…. in mensen, zingend als een klankschaal….

Ik weet wat het is om verslaafd te zijn. Ziek, omdat een automatisch patroon met je aan de haal gaat. Een gedachte die zich in je vasthecht, een inbeelding, een gewoonte, een onweerstaanbaar verlangen. Ter vervulling van een kortstondig goed gevoel. Je rijgt tot aan jouw en andermans erkenning, in de tussentijd escape na escape. Het verlangen heeft me gelukkig niet meer in de greep. Ik heb het leren duiden: Ah, daar ben je weer! Interessant! Maar ik ga niet met je mee.

In de politiek heeft verslaving vele kanten. Vandaag treedt een Tweede-Kamerlid van de VVD af omdat hij uit de school heeft geklapt over wat de Majesteit gezegd zou hebben in een vertrouwelijk gesprek met Tweede-Kamerleden. Een doodzonde. Dat mag niet. Dat wist hij natuurlijk wel, maar hij deed het toch. Willens en wetens. Dat intrigeert me.

Mensen die verslaafd zijn aan de kick, waarvandaan ook, zoeken de grens op…. in afwachting. Het kamerlid wist maar al te goed dat wat hij deed niet door de beugel kon, regelrecht inging tegen de mores binnen het Haagse. Willens en wetens op enig moment tegen de lamp lopen, niet met voorbedachten rade, maar de grens aftastend: hoe herkenbaar!

Het zegt veel over de druk op politici. Zoals bijvoorbeeld ook op wethouders (zie Binnenlands Bestuur van deze week), van wie 1/3de inmiddels -binnen de reguliere 4 jaar- is afgetreden om ‘politieke’ redenen, maar nog erger: van wie 10% (ja: 10% !!!) binnen de reguliere bestuursperiode van vier jaar, is afgetreden om ‘gezondheidsredenen’. Het wordt hoog tijd dat de Arbo-wet ook gaat gelden voor bestuurders.

Ik heb een wijze leermeester uit de Soefi-traditie gekend. Een aantal jaren geleden kreeg hij het verzoek van de NCRV om op Paasmorgen, in een radioprogramma, in discussie te gaan met christenen, moslims en boeddhisten over de vraag: is er leven na de dood? En de soefi-meester zei: mmm, de echte vraag is niet: is er leven na de dood, maar: is er leven voor de dood..

De NCRV vond dat een heel intrigerende opmerking, maar het was niet bedoeling dat daarmee het format van het programma zou worden gewijzigd. Dus de soefi-meester is niet in de uitzending geweest.

De wijsheid die mij toen is overgeleverd is een heel confronterende: in hoeverre leef je je leven? En lijk je niet eerder schijndood…. verdwaasd doorhobbelend, van vergadering naar vergadering, feestje naar feestje, voorstelling naar voorstelling, van vertoning naar schijnvertoning…

Leven, echt leven is zo’n bijzonder geschenk, zo helemaal geen eigen verworvenheid

Wow, wat is Twitter een prachtige oefenmeester in aandacht.

Heb ik nu echt wat te melden?

En wat hoor ik in de tweets van een ander?