Net als menig ander, net als u die dit leest, heb ik een onrustig leven. En een onzekere toekomst. In mijn geval, mocht ik vandaag of morgen ernstig ziek worden: ik heb geen terugvalmogelijkheid. Geen partner met een eigen inkomen, geen koopwoning om ‘op te eten voordat…’.

Wel: dierbare verwanten ver weg. Ver weg in het hoofd (geestelijk op een wat andere planeet) en ver weg in fysieke afstand (letterlijk op een ander continent). Het is goed zo.

Er zijn in Nederland talloos veel mensen met minder perspectief : -met helemaal niemand op enige afstand. Dat ontroert me. Zoveel ongekend kostbare mensen om me heen. Als ik uit mijn raam naar buiten kijk zie ik ze kwartier na kwartier staan, alleen of in meertallen wachtend op de tram..

Er zijn steeds meer momenten in mijn leven waarop ik ontroerd ben. En ik ben er niet langer bang voor.

Ik neem nu de ontroering in me waar en kan er woorden aan geven: er is op dit moment in mij ontroering. De ervaring is dan diep. Zelfs dieper dan wanneer het gevoel me eenvoudigweg op sleeptouw zou nemen. Juist het benoemen ervan, het afstand scheppen, ernaar kijken vanuit liefdevolle vriendelijkheid, maar er niet in meegaan, brengt een ongekende verdieping. Vreemd, maar zo is het.

Zojuist mijn moeder aan de lijn: Waar ben jij nu? - ik ben thuis, mam. Je hebt me nu op mijn gewone nummer gebeld. -O ja, waar was je dan gisteren? In Nijmegen? -Nou, niet in Nijmegen, ik was met een groep een paar dagen onderweg. -Ja ja! Dat weet ik! Was het leuk? - Ja, ik heb een heerlijke tijd gehad en ik voel me van binnen erg blij! - Oh wat mooi, want ik keek vanmorgen nog naar buiten en dacht : wat een regen!

We leven niet in de werkelijkheid, maar in onze voorstelling van de werkelijkheid.

Gisteren was ik met een groep op pad langs Vindplaatsen van de Toekomst in het kader van een tweemaal Tweedaagse ontdekkingstocht Veranderkunde 2.0. En daarom begonnen we in het Archeon. Een van de plaatsen aan de grens, de Limes, van het Romeinse Rijk. Daar waar een grens is, is wrijving, en waar wrijving is, is verandering. En die is er al eerder dan de strategie. Het is dus maar hoe je ernaar kijkt.

Vandaag gaan we niet langs de lijnen van de Tijd, maar langs die van de Natuur. De patronen van verandering in de natuur volgen een inherente logica. Wetenschappelijk uiterst boeiend.

En de kunst is om ernaar te kijken alsof je van Mars komt.

Stress komt niet zozeer door het onverwachte dat ons overkomt, maar door de manier waarop we erop reageren. We zijn onze belangrijkste stressor.

De ontdekking

.

Als je goed om

je heen kijkt

zie je dat alles

gekleurd is

.

K. Schippers

Als het lichaam in verzet komt is er iets wat je niet hebt gemerkt aan jezelf of niet hebt willen opmerken. Er staat je maar een ding te doen : luisteren naar wat het je vertelt en dan voor jezelf het goede doen. Ingewikkelder is het niet.

Mijn grootmoeder aan moeders zijde borduurde. Ik heb nog ergens een kerstkleed, rood met geborduurde hulst en witte kaarsen erop. En ik heb van haar een handdoek. Met een geborduurde blauwe vlinder. De handdoek is grauw en versleten. Ergens zit een gat en er hangen rafels aan. Maar ik kan de doek niet wegdoen. Het is mijn poetsdoek. Door met die doek te poetsen, verbind ik me. De vraag is alleen, waarmee?

Ik ben opgegroeid met reclame voor Spic & Span, en ik ken de geur van boenwas en groene zeep. Maar ik verbind me niet met properheid. Ik voel dan eerder een mate van afkeer: zoveel afmatting voor een glimmend doel. De handdoek verbindt me wel met iets anders, iets wat daar achter zit : de voldoening en de trots van mijn grootmoeder en van mijn moeder. De een runde een groot gezin met 9 kinderen en de ander een gezin plus een praktijk. En toch hielden zij oog voor het detail. Wie op een dunne handdoek een blauwe rups laat ontpoppen, rijgt steek na steek verlangen. Misschien is het wel dat: dat ik me mag verbinden met hun verlangen.

Poetsdoeken gaan gelukkig lang mee

Vandaag is het stil in huis. Ik zit op een stoel in mijn werkkamer. Behalve de hond is er verder niemand. Ik hoor het geluid van vallend water. De regenbui is net voorbij, maar van de richels van de ramen boven mij komt water neer op de sponningen. Een onregelmatig getik. Wisselend in intensiteit, toonhoogte en duur. Bijzonder. Ik dacht nou juist dat het stil was, maar stilte ‘denken’ hoeft in werkelijkheid geen stilte te zijn.

Tiktiktik in de huiskamer: de hond loopt van het kussen naar de bak met water. Dat valt me normaliter niet op. Maar nu, nu ik ’stilte aan het horen’ ben, komt het geluid echt binnen - schurend. Het is de aard van de geest om onmiddellijk te labelen : ‘nagels op de vloer?’ =  ‘trippelen!’  = hond. Maar alleen omdat ik nu alert ben op ‘horen’, komt ‘trippelen’ als werkwoord bij me binnen. Snel, vanuit een ooghoek, zie ik haar lopen: volkomen onbewust de stilte aan het verbreken…

Sinds een paar jaar is er een hoge fluittoon in mijn oren. Ononderbroken. Die wisselt in toonhoogte en intensiteit. Maar afwezig, nee, echt afwezig is de fluittoon nooit. Volgens de dokter is er niks aan te doen, en gaat de fluittoon ook niet weg. Ik heb geprobeerd er een causaal verband bij te zoeken. Wanneer is het geluid precies hoe? Vooralsnog, geen idee. Soms zeg ik tijdens workshops of tijdens de aandachttraining: je kunt ook luisteren naar het geluid binnenin je. En dan verrast het me wanneer mijn maag knort of mijn darmen van binnenuit hoorbaar rommelen. Of wanneer pijn hoorbaar is. Huh?

Want automatisch zoekt mijn geest de fluittoon op: het bekende geluid. Ah, die brave geest!

De werkelijkheid is altijd anders dan verwacht. Geen stilte is eender.