Sinds ik niet meer in de politiek echt actief ben, luister ik anders. Ik ben nu veel minder gespitst op de inhoud en ook zelf in het spreken minder argumentatief. Ik ‘redeneer’ eigenlijk steeds minder. Tenminste, zo voelt het. Als je in een gesprek of in een debat sterk op inhoud bent gericht, ben je in het hoofd al vaak tijdens het spreken van de ander met de eigen tegenreactie bezig. Op meta-niveau is de bovenkamer al druk in de weer om het eigen antwoord voor te bereiden. Je eigen inhoud. Je bent niet echt aanwezig bij de ander.

Voor mij is het werkwoord ‘terugleggen’ steeds belangrijker geworden. Terugleggen is niet hetzelfde als antwoord geven, meer ‘de ander beantwoorden’. In workshops zoals ‘de kracht van het luisteren’ gebruik ik het werkwoord ‘terugleggen aan…’. Bijvoorbeeld: ‘aan degene met wie je spreekt terugleggen wat je hebt waargenomen’. Het is niet teruggeven, laat staan terugkaatsen. Ik merk dat mijn handen als vanzelf het gebaar maken alsof ze een schaal aanreiken. Terugleggen is eigenlijk een moeiteloos gebaar.

Je oefenen in terugleggen, is je oefenen in de vanzelfsprekendheid van een schaal aanreiken. Misschien een lege schaal of juist een dampende, dat is dan aan de ander.

En, hoe gaat-ie ?

Goed! en met jou?

Ook goed!

(eh, …..zojuist (leuk ding) gedaan/gehad/meegemaakt….)

.

.

Soms overkomt het je. Dat iemand je aankijkt, echt aankijkt… en zegt:

mag ik weten hoe het echt met je is ?

en dan rustig wacht op de reactie

Zo’n moment is een cadeau - voor beiden

Het bijzondere is dat we diezelfde tweespraak ook met onszelf kunnen voeren

Het gaat economisch niet zo goed met sommige bedrijven. Dus krijgen vakmensen her en der scholing aangeboden in ’sales’. Op die nieuwe competentie worden ze dan waarschijnlijk later afgerekend: nog wel of niet meer geschikt voor het bedrijf. Ik krijg een folder in handen. Daarin staat dat de training ’sales’ onder meer het empatisch vermogen bevordert. Je leert om je beter ‘in te leven in de klant’. Diens behoeften en verwachtingen staan centraal. Niet het eigen produkt.

Op zich niks mee, zou je zeggen. Maar ik heb in mezelf een tirade gehouden. Een tirade tegen de empathie. Tegen het ‘met de inhoud meegaan’ van de klant, het ‘jaknikken’ bij wat die zegt en hoe die denkt. Doen alsof je meeleeft…. hoereren is het!

Iemand die echt een probleem heeft wil geen empathie! Die wil GEHOORD worden en dan op een ander been gezet..

Gehoord worden is een schaars goed. We hebben de kunst van het luisteren ingeruild voor het gemak van de empathie. Wiens gemak? het eigen gemak.

Weg met de empathie -het meegaan met de inhoud van het verhaal van de ander!

Die voelt zich pas gehoord op een dieper verstaansniveau en pas geholpen door het andere been.

Door liefdevol tegenspel, hoe stevig ook.

…..

niks

heb ik niks te zeggen vandaag?

nee

niks

schaam ik me?

ik had me toch voorgenomen om elke dag iets te schrijven….

nee, ik schaam me niet

vandaag heb ik niks te melden

dat moet genoeg zijn

voor vandaag

Vandaag is het Allerzielen. Overal ter wereld gedenken mensen hun overledenen. Met name in de christelijke traditie. Het is een speciale oefening in het omgaan met vergankelijkheid. Dat hoeft niet altijd uitgerekend deze dag en op het kerkhof, het kan ook op andere momenten en thuis. En het hoeft ook niet gecentreerd te zijn rond overledenen die je zelf hebt gekend. Het kan ook gaan over het thema komen- verwijlen -gaan…

Voor mij vandaag is ‘heilzame wijsheid’ het thema om bij stil te staan en aandacht te geven. Zo wonderlijk : hoeveel wijsheid er in de geschiedenis en in de mensen van weleer verborgen ligt. Gekomen, verwijld en gegaan…

Dit is mijn manier:

Te gaan zitten op een stoel. Rechtop. In een waardige houding. 3 minuten-ademruimte nemen.

De vraag stellen:

welke heilzame wijsheid draag ik nu in me ?

Vandaag is het in de katholieke en byzantijnse traditie Allerheiligen. Morgen, 2 november, is het Allerzielen. Vandaar dat overal in de wereld de graven worden verzorgd van overleden familie. De stenen worden schoongemaakt. Er zijn bloemen, planten, kaarsen. Een paar jaar geleden deed Blaricum, vanouds een katholieke gemeenschap, ook mee aan een seculier project : Allerzielen Alom. Een idee van kunstenaar Ida van der Lee, dat nu overal in Nederland navolging vindt. Binnen of buiten de kerk, het gaat over gehechtheid loslaten en aandacht vasthouden.

De aandacht vasthouden. Soms worden om die reden graven schoongemaakt van mensen die niet persoonlijk zijn gekend. Zo gaan vandaag in Wenen vrijwilligers de graven verzorgen op een Joods kerkhof in een van de deelgemeenten. Marco Schreuder is een van hen. Lid van de gemeenteraad van Wenen. Homo. Geboren in Putten en getrouwd in Amsterdam.

Eergisteren is in Oostenrijk besloten om het homo-huwelijk niet in te voeren. Alleen partnerregistratie. Er kwamen deze week op mijn twitteraccount heel wat tweets van hem voorbij, waaronder een oproep aan alle Weense bruidstaartbakkers, limousineschauffeurs, reisbureaumedewerkers, feestzaaluitbaters, galakostuumverhuurders, drukkers & bloemisten om zich te verenigen! Vandaag is hij stil aan het werk op het Joodse kerkhof.

Zijn tweet vanmorgen, vlak voor vertrek:

“Toleranz sollte eigentlich nur eine vorübergehende Gesinnung sein; sie muss zur Anerkennung führen. Dulden heißt beleidigen.” (Goethe)

meer weten?