we leven als vanzelf een ongenoten tussentijd
weelderig beschikbaar, weldadig en wellustig

fragiel en standvastig
de tussentijd vieren is
het perpetuum tarten
en wachten

Vanmorgen was ik op de Dam. Er reden karretjes van gemeentewerken rond om de tegels schoon te vegen. In een achthoek was het monument met rood-witte linten afgezet en naast de Bijenkorf stonden een paar vrachtwagens van een bedrijf in licht- en geluidsinstallaties. Verder was er nog weinig op te merken van wat daar straks gaat gebeuren, de nationale doden-herdenking ’40- ’45.

Op het grote plein voor het Paleis kwam ik langs een aantal still’s… van die onbeweeglijke mensen. Ik telde twee beulen en een skelet met een zeis. Een ongekende woede maakte zich van mij meester: wat doen die hier, nu net op 4 mei? Elke andere dag prima, maar waarom uitgerekend vandaag..! Jullie mogen overal groepen Engelse, Duitse, Franse jongeren verlokken om naderbij te komen, hoofd op het hakblok, haha, foto, geld in de pocket, maar niet VANDAAG, niet HIER ! Niet NU!
In mijn beleving waaierden bijl en zeis uit over alle aanwezigen op het plein….

Misschien dat juist hun still-zijn mij weerhield om hen aan te spreken, maar oh!, ik proefde, smaakte zo de grote, Grote, GROTE verleiding om te zeggen:  het is gepast dat jij hier nu niet bent !

… waar had ik dat de afgelopen week eerder gehoord : jij hoort hier niet te zijn…

Vanmorgen was ik maar een toevallige passant
Die twee met de bijl en die ene met de zeis zijn er veel vaker…
misschien zijn zij wel de stille metafoor van de werkelijkheid die ik juist wil gedenken….

‘meer rust in het hoofd’

Dat is wat ik van de meeste deelnemers aan de mindfulness training na acht weken training terugkrijg: ze hebben gaandeweg meer ‘rust in het hoofd’ gekregen.
Zijn hun gedachten dan in aantal of frequentie verminderd?
Nee, maar ze gaan er anders mee om…
De training laat niet alleen zien maar ook ervaren dat wat je ‘denkt’ dat er is, van een ander nivo kan zijn van wat er werkelijk is. Waarnemen wat is, kent geen oordeel. Pur sang, is elke gedachte radicaal: die komt op, blijft even en gaat voorbij. Als een blaadje dat voorbijdrijft op de rivier. Terwijl een herinnering of een oordeel graag wil blijven hangen. Die maakt zich groter dan de werkelijke ervaring van het moment zelf. N eemt dan als het ware een even werkelijke, maar in werkelijkheid, ingekleurde, gestalte aan. Fascinerend. Gedachten als ingekleurde gebeurtenissen die zich willen voordoen als ‘de werkelijkheid’.

Het is echt bevrijdend om dan het onderscheid te ervaren tussen

open staan voor wat er is  |  je laten leiden door wat je denkt dat er is

Het verschil tussen het een en het ander is een leven met heel wat minder stress

Ooit heb ik Hare Majesteit de Koningin mogen ontvangen op streekbezoek in het Gooi. Ze deed daarin ook de gemeente Blaricum aan. Het draaiboek was van minuut tot minuut vastgelegd, de ontvangst, de looproute en hoe lang ze waar zou blijven. Ze was in het bijzonder geïnteresseerd in de nieuwe generatie boeren. Die stond voor de keus: in het dorp blijven en hobbyboer worden en er dus iets anders naast gaan doen, of wegtrekken richting de grootschaligheid. Er was ruimte voor een gesprek met vijf van hen. De koningin had zich bijzonder goed voorbereid: ze kende hun namen en achtergrond en vroeg door. Het was een echt verdiepend gesprek, over de regelgeving en de onzekerheid.

Zojuist keek ik naar haar wandelend door Thorn. Aan het eind toen de burgemeester haar uitzwaaide, kwam die voorspelbare vraag van de televisiepresentator: het programma is wel uitgelopen, he? Ja. Het programma was uitgelopen.

Wat mij betreft had de burgemeester mogen zeggen: waar aandacht is zijn regels overbodig.
Juist in een zo geprotocolliseerd leven zoals de koninklijke familie dat leidt, is aandacht voor het moment het enige dat telt.

Wat doe je als je weet dat je iets moet doen dat niet prettig is.

Je stelt het in de regel zo lang mogelijk uit. Het kunnen eenvoudige klusjes zijn die nog geen 10 minuten duren, maar in de aanloop daarvan kun je er in je hoofd al veel langer mee bezig zijn. De klus wordt in de verbeelding groter en groter. Je blijft erom heen draaien, je onderhandelt met jezelf over het tijdstip en als je dan eindelijk begint, wil je dat het zo snel mogelijk af is.

zo bouw je steeds meer stress op

TIP : probeer een nare klus, of een klus die je als moeilijk ervaart, juist met veel aandacht te doen. Bewust alle aandacht richten op de bewegingen die je maakt: bij het schoonmaken, strijken, een knoop aanzetten of de administratie doen bijvoorbeeld. Zodra je opmerkt dat je met je hoofd ergens anders bent, -je bent aan het plannen of fantaseren geslagen of er komt allerlei innerlijk commentaar voorbij-, keer je met je volle aandacht vriendelijk en beslist terug naar de bewegingen die je maakt.

Het resultaat kon wel eens heel verrassend zijn..

Soms maak ik innerlijke huppelpasjes. Onzichtbaar. Als deelnemers aan een mindfulness training of een andere cursus zelf tot een inzicht zijn gekomen waarvan ik denk : Yes!! Bingo! Jippie! Waar is  De Vlag….!
Ik moet mij dan oefenen in het terughouden van het enthousiasme dat in me opwelt. Want hoe sympathiek dat enthousiasme van mij dan op dat moment mag lijken, het kan een verdere verdieping van het inzicht smoren. Misschien komt na dat ene inzicht wel een volgend inzicht. Kwartjes vallen heel vaak niet alleen.
Enthousiasme van mijn kant kan ook de overige deelnemers in verwarring brengen -waarom was zij niet zo enthousiast bij wat ikzelf zojuist naar voren bracht?  Zo kan de groep onbewust alert raken op hoe ik van moment op moment reageer.  En wat er dan gebeurt is dit: de eigen ervaring schuift naar achteren en de reactie van ‘de juf’ wordt belangrijker…

Logisch, want zo zijn we het na jaren onderwijs ook gewend.
Sterker nog, zo zit onze hele opvoeding in elkaar:
al heel vroeg wordt de eigen ervaring afgestemd op de goedkeuring van buiten..

Vanmorgen kon ik, daartoe uitgenodigd,  aan het eind van de laatste bijeenkomst van de maandagmorgen-groep van de Mindfulness training, week 8, een paar innerlijke huppelpasjes met de deelnemers delen. Het waren er nog veel meer dan ik heb benoemd.

-Mam, je hoort me niet eens!

-Huh, nou ik heb anders best wel geluisterd naar wat je zei…

-O ja, wat zei ik dan?’

-Nou eh, je had het over dit en dit ….

-Ja, maar je was met je hoofd heel ergens anders. Je bent met je hoofd ALTIJD ergens anders!

____________________

Iemand, in dit geval mijn dochter, zegt iets. Groot kan dan het verschil zijn tussen de eigen ervaring van aanwezigheid en dat wat de omgeving ervan merkt. Als je geluk hebt -zoals in dit geval-, spreekt die je aan: ‘je hebt me misschien wel gehoord, maar je was met je gedachten ergens anders’, ‘Hallo…! ik ben er ook nog!’…

Op meta-niveau gebeurt er dit:  je hebt de woorden niet ‘laten landen’…
Het heeft voor mijzelf een tijd geduurd voor ik zicht kreeg op wat dat dan is: ‘woorden laten landen’… Het begint bij wachten : de eigen reactie uitstellen. Poortwachter zijn van de eigen zintuigen.

Stilstaan en aandacht geven aan de woorden die iemand gebruikt, de zinsbouw, de intonatie, de toonhoogte, de snelheid van spreken… Wachten, vriendelijk observeren wat de woorden zijn, hoe ze klinken… erop vertruowend dat de inhoud wel bij je binnenkomt…

dus zo lang mogelijk de eigen reactie uitstellen….

om vervolgens de aandacht te richten op wat die woorden met je doen, met jou als luisteraar. Even opmerkzaam….

en pas dan, niet eerder, besluiten om te reageren : misschien dat het past, misschien ook niet, om iets terug te zeggen…

‘de woorden van een ander laten landen’ =  helemaal aanwezig zijn in het luisteren, naar die ander maar ook naar jezelf !

Het visuele beeld dat ik heb is dit: de woorden van de ander zien als golven die bij jou aanspoelen. Ze trekken zich vervolgens terug, als in afwachting…. en dan zelf het strand zijn. Niet direct reageren maar wachten.  Als de plek waar elke golf mag aankomen rollen. Eindeloos beschikbaar. Kom maar….

… om vervolgens te besluiten strand te blijven of zand te worden : beschikbaar voor wat aanrolt of meegaan in de beweging….als in een dans…

Als ik door IJburg rijd met de auto, wisselt de omgeving in rap tempo van aard, volume, kleur en vorm. Als ik erdoorheen fiets, voel ik meer: de wind, de temperatuur, de hoogteverschillen… en als ik er met mijn hond wandel, neem ik nog meer waar: de geur van het openbaar groen met daarin de kleine aankondigingen van de lente, de mensen die me tegemoetkomen en die al dan niet groeten, de honden die de mijne komen besnuffelen. Tenminste, als ik met aandacht loop en niet met mijn hoofd ergens anders ben, aan het plannen ben geslagen of aan het herinneren of fantaseren.. Vaak roep ik mezelf vriendelijk en beslist terug als ik merk dat ik met mijn gedachten helemaal ergens anders ben. Terug naar het hier en nu: lopen-met-de-hond. De echte werkelijkheid is zoveel verrassender dan wat zich afspeelt in het hoofd.

In ons hoofd lijkt het vaak net een snelweg. We zweven van hier naar daar zonder ooit ergens echt te ‘zijn’. Jezelf terugroepen naar het hier en nu, maakt je weer bewust van de stappen die je zet..
Elk moment wordt dan een nieuw avontuur waar je al je aandacht bij nodig heb… als een kind dat begint te lopen.
Heel opwindend.

Zijn wij de baas over ons brein, of is ons brein de baas over ons?

Gisteravond werd in de serie Het Profiel een portret uitgezonden van Henk Barendregt: Op zoek naar Geluk.  Vanmiddag wordt die uitzending herhaald. Barendregt is hoogleraar Wiskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, wereldwijd gezaghebbend op het gebied van de logica, in het bijzonder op het gebied van de Lambda Calculus. Hij kreeg in 2002 de NWO Spinoza-prijs. Met de middelen die hij daarbij ontving voor wetenschappelijk onderzoek, gaf hij een stevige impuls aan het onderzoek in Nijmegen naar de werking van mediteren op het brein.

Ik ken Henk nog van mijn studietijd in Utrecht, begin jaren ’80. Een briljant wiskundige met een passie voor het onverwachte. Toen al sprak hij van de onroerende schoonheid van de wiskunde, maar ook  over de  leer van de Boeddha: de weg om het menselijk lijden via deconditionering op te heffen (vipassana).

Van hem is in de documentaire de uitspraak: ‘we hebben een vrije wil, maar die is niet van ons. Ja, we zijn voorgeprogrammeerd, maar de enige manier om de uitkomst te kennen is om te leven’.

Het is een mooi portret geworden, met markante uitspraken, zoals over mediteren als de meest intensieve bewuste hersenactiviteit die er is. Van harte aanbevolen.

Mij naam is Els. Ik ben kraamverzorgster. Jullie kennen mij misschien van de commercial van Bolletje : Beschuitje, Els? Ik houd van mijn werk. Elke bevalling, elk gezin is anders. Juist die afwisseling, dat maakt mijn werk zo mooi. Neem nou die jonge vaders, de een heeft een korte paardestaart, de ander een prachtig overhemd. Maar als ik eerlijk ben: het gaat me zo vervelen….. altijd maar diezelfde beschuiten! Denken ze dan nooit aan mij? Dat ik dit al honderden malen heb meegemaakt? Met altijd maar diezelfde beschuiten? Altijd maar meer van hetzelfde?