ik wilde een blog schrijven maar het blog wil niet geschreven worden

ik ben op het kussen gaan zitten

wachten op woorden die niet komen

en dat voor lief nemen

Het ging over : wat is je dilemma. Ik schreef een paar dagen geleden samenvattend de woorden op de flap : waar steek je energie in, hoe kun je ruimte maken, wat betekent loslaten, waar is de aandacht nu, hoe kun je anderen inspireren.. En ik zei: ‘Dat zijn hele grote woorden.’ Waarop Edu Feltmann reageerde ‘Nou, dat kun je ook omdraaien: oh, wat een bijzonder kleine woorden zijn het, juist heel intiem!’

Zo’n omkering zet je meteen in een andere modus. Feltmann is een meester in de taal. Het spelen met woorden, omkeringen, andere invalshoeken. Door de woorden groot te noemen, zette ik ze als het ware op afstand, maar door ze als ‘klein’ en ‘intiem’ te beschouwen, worden ze juist van mij. Raken ze me aan, houd ik ze dicht bij me…. krijgen ze hun diepte

Stel je voor: je vraagt aan iemand, hoe gaat het met je? En die ander zegt : goed. En je zegt : Fijn! Gaat het echt goed? En je gebaart om samen even te gaan zitten en je wacht en zegt 20 minuten lang niets. En je bent al die tijd toch helemaal aanwezig bij die ander. Dan heb je nits gezegd en toch een goed gesprek gehad. Om met Harry Wullings te spreken : welbestede levenstijd.

Vanavond heb ik een workshop Improvisatietheater bijgewoond, gegeven door Alieke van der Wijk. Een deel ervan werd ingeruimd voor een oefening waarbij je met zijn achttienen in tweetallen samen door de ruimte (12 x 12 m2) loopt, en de een de ogen gesloten heeft. Blindegeleidehond spelen dus. Om en om. Gaandeweg de handen loslaten. Van begeleider wisselen, zonder overgang. Wie leidde nu eigenlijk wie? In het begin ben je nog gefocused op je positie in de ruimte, op de geluiden van voetstappen in de buurt, maar allengs besef je : er rest alleen nog vertrouwen. Zolang ik als blinde niet wordt bijgestuurd kan ik moeiteloos gaan, is de ruimte voor mij eindeloos…..

Vandaag heb ik voor de vijfde keer de film The Matrix gezien. In het kader van de training ‘Rijnlands organiseren in een week’ past de film onder meer als metafoor voor het verschil tussen de werkelijkheid (wanneer de film zich afspeelt in het jaar 2199) en de afbeelding van de werkelijkheid (wanneer het in de film 1999 is). Het is een film met veel actie en geweld, en tegelijkertijd met een sterk filosofische inslag. Allerlei connotaties van de chaos- en complexiteitstheorie zijn er in te ontdekken. Evenals van veranderkunde. In de film neemt een enkeling, Neo, het gaandeweg op tegen het systeem dat de mensheid gevangen houdt. Op enig moment zegt een van de hoofdrolspelers tegen hem : ‘there’s a difference between knowing the path and walking it’. Weten hoe het moet is nog bij lange na niet de weg ook kunnen gaan. Dat leer je alleen in het hier en nu, op grond van opgebouwd vakmanschap.

Voordat ik mijn eerste mindfulnesstraining volgde, had ik alle boeken erover al gelezen, maar ik wist eigenlijk nog niets.

Ik ga komende week weer een week op reis. Weliswaar blijven we op 1 plaats, in een en dezelfde ruimte (de Van Eeden-zaal op de ISVW in Leusden) en met een en dezelfde groep (16 deelnemers aan de #Rijnlandweek, en 2 soms 3 begeleiders). Maar het is in werkelijkheid een reis. Eentje die ik nu voor de 5de keer mag meemaken. Op 1 na komen dezelfde sprekers langs als de vorige keer, hun verhalen heb ik eerder gehoord en toch is elk moment nieuw. Sommige films en video’s heb ik wel meer dan 5 keer gezien. Ze zijn en blijven nieuw. Ik ben elk moment ook anders. Als mensen zeggen : oh, maar die film heb ik al eens gezien of dat boek heb ik al gelezen ben ik verrast en soms betrap ik me erop, of betrapt iemand anders me erop, dat ik me erger. Want het kan niet zo zijn dat het hetzelfde boek is. De woorden zijn de lezer altijd weer anders. Bovendien is elke deelnemers een nieuwe ontmoeting die zich verder mag verdiepen. Dus is de reis een volkomen verrassing!

Een ervaren meditatieleraar van in de 70 zei me eens : always have a Beginner’s Mind !  I know that if I loose my Beginner’s Mind, somehow, than I’m really getting old.. Time to retire!’

Vandaag was ik kort even op bezoek bij iemand die twee prachtige poezen had. Ze leken niet opelkaar, maar kwamen wel uit hetzelfde nest. Adembenemende beesten. Letterlijk. Ik ben maar kort gebleven. Eenmaal buiten ben ik in de auto gestapt, heb even wat rondgereden en zette toen koers naar het winkelcentrum in Amsterdam – Noord. Het heeft zeker 2 uur geduurd voor de adem weer zodanig was dat ik er niet meer aan dacht. Lopen, afleiding is voor mij dan een goed middel. Want als je gaat nadenken over de adem, dan gaat het vaak mis. Daarom begrijp ik ook sommige meditatie-opdrachten niet wanneer gezegd wordt dat je de adem moet reguleren. Zoveel tellen in, zoveel tellen uit bijv.

Er is niets zo wonderlijk als het aanpassingsvermogen van de adem. Moeiteloos gaat die maar door, zolang je leeft. Een flexibiliteit en aanpassingsvermogen om diep voor te buigen. Gaat vanzelf. Je hoeft er helemaal niks aan te doen. Als ik mij strek, als ik hardloop, als ik benauwd ben, als ik slaap…., als ik whatever… Pas als mijn gedachten iets met het ademen willen doen, -bijvoorbeeld: en nu wil ik dat ik niet meer benauwd ben !- gaat het verkeerd. Vandaar dat gaan winkelen en de gedachten ‘verzetten’ in dit geval zo gek nog niet is.

Een andere manier is om zulke gedachten te herkennen als ‘verlangen’, verlangen dat de benauwdheid over gaat. Of als ‘angst’ : ik wil die benauwdheid niet. Dat helpt het om de gevoelens te benoemen. Ah! Interessant, er is ‘verlangen’ in mij, of :  er is ‘angst’ in mij. Je kunt dat dan meerdere malen achter elkaar doen. In jezelf herhalen : er is ‘verlangen’ in mij. Gaandeweg merk je dan dat er in het gevoel verandering komt. Dat meemaken is een heel bijzondere ervaring.

Een nieuw decennium. Een decennium waarin het ‘algemeen belang’ weer hoogtij gaat vieren, en ‘algemeen’ is dan mondiaal. Waarin het debacle van Kopenhagen wordt omgebogen. Door jonge mensen. Niet door de vijftigers zoals ik. Wij zitten op belangrijke posities gevangen in het systeem. Omdenken, omkaderen valt ons moeilijk. Maar er komen tijden aan van verandering en radicale vernieuwing. De moegestreden politieke arena op het binnenhof verschuift naar de rand. Een kwestie van verglijden. Nieuwe besluitvormingsprocessen komen op, met ingrijpende gevolgen. Van ik naar wij. Van what’s in it for me, naar what’s in it for all of us.

Ik geloof erin. En zolang ik niet achter de geraniums zit, maar aan de andere kant, zet ik de luiken graag open. Luiken met een hartje in het midden. Ik schilder er SlowPolitics op.

Tussen de drukte door, na het boodschappen doen en de snel verorberde eerste oliebol, even gaan zitten. In herinnering brengen. Hoogtepunten van dit jaar :

- ruiken : mijn hervonden parfum (Heure exquise, van Annick Goutal)

- horen : het geluid van de nieuwe klankschaal

- proeven : de maaltijd bij Ctaste  (dineren in het donker)

- voelen : de vacht van mijn hond als hij net ‘geplukt’ is

- zien : foto’s op Facebook van mijn zoon ver weg

Het blijkt moeilijker te zijn om hoogtepunten die niet plezierig waren in herinnering te brengen. Kennelijk poets ik die in mijn geheugen snel weg. Ik verheug me op wat de zintuigen komend jaar zullen gaan opmerken, plezierig en onplezierig. Ik wens mijzelf en de lezer toe dat 2010 in het teken mag staan van de milde aandacht die alle zintuigen open zet.

Er is, zo aan het einde van het jaar, altijd wel een reden om te kijken naar wat ik allemaal niet gedaan heb. Ik heb mensen niet gebeld of gemaild of geschreven terwijl ik het wel fijn vond om dat gedaan te hebben. Soms heb ik zelfs lange tijd niets van me laten horen. Het zijn dan niet eens contacten waar ik tegenop zie. Integendeel. Leuke, lieve mensen die ik te weinig heb gekoesterd. Ik heb geen nieuwsbrief geschreven, terwijl ik wel uren bezig ben geweest met het uitzoeken van emailadressen. Alles klaar, behalve de tekst. Ik had op aanraden van een vriendin via internet de bestseller Getting Things Done – Prettig en efficient werken zonder stress van David Allen gekocht. Maar al bij de hoofdstukindeling ging het mis: onder het kopje ‘organiseren’, stond: ‘de juiste vergaarbakken klaarzetten.’ Het boek staat nu nog hagelwit in de kast naast een andere miskoop Mindgym, Relaties. Zoveel dat ik niet gedaan heb.

Het is niet voor niets dat mensen op Oudjaar de gelegenheid aangrijpen om goede voornemens te uiten. Het enige goede voornemen waar ik nu nog plezier van heb, deed ik ooit jaren geleden. Ik koos op 1 januari 2005 voor het woord ‘aandacht’ als een woordje dat me dat jaar zou gaan verrassen door in onverwachte contexten op te duiken. En dat deed het. En dat doet het nog…